Menu

Varkenshouder: hou de warmte (en kou) buiten de staldeur!

17-4-2020

AR heeft in februari twee kennisbijeenkomsten gehouden met als thema koelen en verwarmen van lucht bij varkens. Een juiste temperatuur kan productiedippen voorkomen.

Klimaatspecialist Frans Lemans was uitgenodigd om zijn visie te geven op dit onderwerp. Hans van der Knaap en André Kamp bespraken welke voermaatregelen je kunt nemen om varkens met hittestress te ondersteunen. Conclusie: verwarmen en koelen is noodzakelijk om constant te kunnen draaien.

Vijfde generatie varkenshouders

Zo stelt Frans dat we nu bezig zijn met de vijfde generatie varkenshouders.

  • Eerste generatie varkenshouders: varkens liepen buiten in de wei.
  • Tweede generatie varkenshouders: er werden hokken gemaakt in stallen. Iedereen verklaarde die varkenshouders voor gek.
  • Derde generatie varkenshouders: er werden ventilators geplaatst om lucht te verdelen en er werd voorverwarming gerealiseerd, energie kostte niet veel geld.
  • Vierde generatie varkenshouders: afdelingen werden groter, verwarming was te duur en over koeling werd niet gesproken. Het moest vooral goedkoop zijn.
  • Vijfde generatie varkenshouders: voorconditionering van lucht, voorverwarming en koeling. We willen topresultaten met zo weinig mogelijk medicijnen.

Ziekteverwekkers meer kans

Bij warmte gaan varkens sneller ademhalen waardoor ze meer CO2 produceren. Dat zorgt voor verzuring van het bloed en voor het vrijkomen van meer vrije radicalen. Die tasten de cellen aan, waaronder darmcellen. Hierdoor krijgen ziekteverwekkers als streptokokken,

E. coli en PIA meer kans. Bij zeugen dalen het afbigpercentage en het aantal levend geboren biggen. Vleesvarkens leveren in de warme zomermaanden zomaar 50 gram groei per dag in.

Beperken vrije radicalen met voermaatregelen

In de zomer loont het om rekening te houden met de interne warmteproductie door voedingsstoffen. Deze is het hoogst bij ruw eiwit en vezels. Zetmeel zorgt voor een hogere interne warmteproductie dan vet. Let daarom op het aandeel vezels en vervang zetmeel

deels door vet. Het ruw eiwitgehalte moet zo laag mogelijk zijn. Het kan dan nodig zijn om meer synthetische aminozuren te gebruiken. Om de vrije radicalen die de cellen aantasten af te vangen en de weerstand van het varken te verbeteren is het aan te raden extra vitamine C en E aan het voer toe te voegen. Dat kan eenvoudig met een speciale hittestressmix van AR.

Warmte buiten houden

Voordat u overweegt welke koeling u gaat toepassen is het belangrijk te bedenken hoe u warmte (en kou) buiten de stal kunt houden. Het allerbelangrijkste is dat de stal geen leklucht heeft. Koeling is pas effectief als er geen gaten en kieren zijn en de stal goed geïsoleerd is. Met een warmtecamera kunnen leklucht en bouwfouten opgespoord worden.

Windinvloed

Wind is de grootste vijand van varkens. In 70% van de gevallen waar Frans Lemans bij wordt gehaald is wind de oorzaak van de problemen. Steeds vaker worden winddrukkappen geadviseerd en geplaatst. Wist u dat een windsnelheid van 12 m/s al een druk van 100 Pa geeft? Het valt dan niet mee om een stal op 5 Pa onderdruk goed te ventileren.

Invloed genetica

Varkenshouders die overschakelen naar een andere eindbeer kunnen met een sterkere groei te maken krijgen. Zij moeten volgens Lemans goed kijken of de instellingen van de klimaatcomputer nog wel kloppen. Lemans: “Er zijn steeds meer bedrijven waar de groei 950 gram per dag is. Dat vraagt toch wat anders dan een groei van 800 gram per dag. Bedenk dat hardgroeiende varkens meer zuurstof nodig hebben. Je moet dus meer ventileren."

Koelen

Er zijn verschillende manieren om lucht te koelen. De meest voorkomende is nevelkoeling (altijd hoge druk). Koelen met een airco is de beste manier voor vleesvarkens, omdat er dan geen vocht aan de lucht wordt toegevoegd. Voor een kraam- en/of dekstal is koeling met grondbuizen de beste keuze. Dit kan alleen bij nieuwbouw worden gerealiseerd.