Tot drie jaar geleden blies Berjan Harmsen als zzp-er samen met collega’s nieuw leven in voormalige staatsboerderijen in Letland en Oekraïne. Nu staat hij in de Achterhoek als bedrijfsleider aan het roer van een vleesvarkensbedrijf.
De inzet van AR ProteinStarch speelt daarin een belangrijke rol: het verbetert de resultaten én het levert mooiere mest op.
Het vleesvarkensbedrijf in Winterswijk-Huppel is drie jaar geleden aangekocht door de familie Meerdink. Sindsdien doet Berjan Harmsen (35) er alle werkzaamheden, van schoonmaken tot afleveren. Na een grondige renovatie zijn de vier stallen geschikt voor het houden van 6.000 vleesvarkens voor Beter Leven met één ster.
Alle varkens krijgen brijvoer. De mengsels bestaan uit melk, kaaswei, gerstekruimel, tarwe, Agrumix Darmstimulans, AR ProteinStarch, een voormengsel met frites, CCM en tarwezetmeel, alcohol energy en drie aanvullende AR-voeders. Sinds een jaar maakt AR ProteinStarch deel uit van het rantsoen. Dit mengsel van vloeibaar verwerkt dierlijk eiwit en vloeibaar tarwezetmeel blijkt niet alleen economisch aantrekkelijk te zijn, maar het levert ook betere resultaten en mooiere mest. Berjan: “Mest is een goede indicator. Als een dier mooie mest heeft, gaat het met het dier ook goed.” Per dag worden drie verschillende brijmengsels gemaakt. Varkens aan een lange trog krijgen drie voerbeurten per etmaal, bij een korte trog met sensor wordt elke voerbeurt gespreid over meerdere porties. Het afgelopen jaar lag de voederconversie gemiddeld op 2,31 (op basis van 88 procent droge stof) en groeiden de varkens gemiddeld 947 gram per dag.
De varkens worden gehouden voor het ketenconcept Varken op z’n Best, waarin AR partner is. In deze keten worden alle schakels nauw op elkaar afgestemd zodat het varkensvlees zich onderscheidt door uniformiteit, kwaliteit, transparantie en duurzaamheid. Dat levert niet alleen een hogere prijs op, maar ook meer perspectief voor de deelnemende bedrijven. De biggen komen van een vaste vermeerderaar. Momenteel is dat een kruising van een TN70-zeug met een TN Duroc-beer. Vanaf december stapt Berjan over op een Tempo-beer. De vleesvarkens worden slachtrijp geleverd via Varken op z’n Best aan de slachterijen Compaxo en Vion.
Berjan probeert zijn varkens zo zwaar mogelijk af te leveren, waarbij hij erop let dat het extra gewicht de korting voor overgewicht nog compenseert én de vervoerskosten de opbrengst niet drukken. Voor Varken op z’n Best ligt het normgewicht tussen de 88 en 109 kilogram geslacht gewicht. Zelf streeft hij ernaar geen varkens onder de 92 kilogram of boven de 113 kilogram te leveren. “Bij een gewicht boven de norm compenseert het extra gewicht de korting niet altijd. Het is de kunst om binnen de grenzen te blijven zodat het loont.” Dat lukt hem met een gemiddeld geslacht gewicht van 103 kilogram en een gemiddelde gewichtskorting van slechts 0,3 cent.
Op maandag gaan de varkens naar de slachterij, maar de planning begint al op de woensdag ervoor. Ondanks de uniformiteit per hok beoordeelt Berjan uiterlijk op vrijdag elk dier individueel. De geselecteerde varkens krijgen een blauwe streep op de rug. “Als er een paar dieren extra het normgewicht halen maar niet in een gewone veewagen passen, kan het financieel niet uit om daar een grotere of een extra veewagen voor te laten komen. Ik probeer het dan zo te plannen en de varkens zo uit te zoeken dat de eerste maandag de iets zwaardere varkens naar de slachterij gaan, waarbij het extra gewicht de korting nog compenseert. De volgende maandag zijn er dan voldoende varkens die het gewenste geslacht gewicht hebben voor een volle grotere of extra veewagen. Het blijft puzzelen.”
Berjan Harmsen werkt al sinds de middelbare agrarische school als zzp-er in de agrarische sector. Tot de oorlog uitbrak hielp hij in Letland en Oekraïne bij het omvormen van voormalige staatsboerderijen. Nu combineert hij zijn werk als bedrijfsleider van het vleesvarkensbedrijf in Winterswijk-Huppel met tijdelijke vervanging van veehouders en het elders verrichten van reparaties, renovaties, grond- en straatwerk en verhuurt hij containers. Om zes uur ’s morgens begint hij zijn werk op het vleesvarkensbedrijf. “Ongeacht hoe lang ik hier ben, elke dag kom ik in elke afdeling en zie ik elk varken”, benadrukt hij.
Volgens Berjan is een goede communicatie tussen varkenshouder, voerleverancier, vermeerderaar, afnemer en dierenarts onmisbaar voor goede resultaten. “Bedrijfsblindheid ligt altijd op de loer. Hoe meer ogen meekijken, hoe sneller je ziet wat er speelt en hoe eerder je kunt reageren als er iets aan de hand is. Maar ook als iets wat goed gaat nog beter kan, zie je dit sneller als je er samen naar kijkt.” Daarom bezoekt AR-specialist varkens André Kamp het bedrijf elke vier weken en hebben ze tussendoor telefonisch contact. Berjan: “Voeding is de belangrijkste variabele in de bedrijfsvoering. AR helpt ons daarbij. De inzet van AR ProteinStarch laat al zien hoe groot de
invloed van de juiste grondstoffen is: betere prestaties, mooiere mest en een bedrijf dat klaar is voor de toekomst.”
Hoe meer ogen meekijken, hoe meer je ziet en hoe eerder je kunt reageren als er iets aan de hand is.Berjan Harmsen