Focus op waterkwaliteit loont

Water is het meest onderschatte nutriënt

Water speelt een belangrijke rol in de stofwisseling. Het zorgt voor transport van voedingsstoffen, ondersteunt de penswerking en helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur. Daarnaast is water onmisbaar voor een goede melkproductie: melk bestaat voor maar liefst 88% uit water. Een hogere wateropname leidt bovendien tot een hogere drogestofopname. Het resultaat: meer melk. Ook bij vleesvee is een goede watervoorziening belangrijk voor sterke technische resultaten.

Waarom wateropname de voeropname beïnvloedt

Een lagere wateropname leidt vaak ook tot een lagere voeropname. Herkauwers drinken meestal eerst en gaan daarna eten. Dat bleek ook uit onderzoek van AR bij meerdere geitenhouders. Direct na het voeren werden de drinkbakken het meest bezocht. Wanneer de waterkwaliteit of waterbeschikbaarheid onvoldoende is, neemt het dier minder water op. Daardoor daalt ook de voeropname, met negatieve gevolgen voor de technische resultaten.

Hoe schoon is het drinkwater echt? 

De smakelijkheid van het water bepaalt de belangrijke mate hoeveel een dier drinkt. Bacteriologische en chemische verontreiniging kunnen de smakelijkheid verminderen. Onder bacteriologische verontreiniging verstaan we coliformen, E. coli en biofilm. Biofilm is een slijmerige laag van micro-organismen,zoals bacteriën, schimmels en gisten, die zich hecht aan de binnenkant van leidingen.

De bron is schoon, de drinkbak vaak niet

Bacteriologische verontreiniging neemt vaak toe bij hogere temperaturen, waardoor het risico in de zomer groter is. Chemische factoren zijn onder andere zuurgraad (pH), zuurstof, nutriënten en mineralen. In 2025 is bij een selectie klanten wateronderzoek uitgevoerd. Daaruit bleek dat bij 92% van de deelnemers één of meerdere parameters boven de norm lagen (zoals schimmels, E. coli, pH, enterococcen en gisten). Opvallend was dat de bron vaak wel goed was, maar dat de waterkwaliteit in de bakken verslechterde, vooral aan het einde van het watersysteem. Regelmatig en grondig reinigen van drinkbakken is daarom essentieel.

Wterkwaliteit verbeteren geeft meetbaar resultaat 

Om de waterkwaliteit te verbeteren, is bij acht bedrijven een vervolgonderzoek uitgevoerd. De resultaten laten zien dat gerichte waterbehandeling de waterkwaliteit én de technische resultaten kan verbeteren. 

Zij namen verschillende maatregelen, waarna gedurende vier weken het effect op waterkwaliteit, wateropname, melkproductie en celgetal werd gemeten. Uit het onderzoek bleek dat verschillende vormen van waterbehandeling de waterkwaliteit structureel verbeterden. Na toepassing lagen alle gemeten waarden onder de norm. Daarnaast namen de wateropname en melkproductie toe. Bij enkele bedrijven daalde ook het celgetal, wat wijst op een positief effect op de diergezondheid. De effectiviteit verschilde per bedrijf en hing samen met de mate van vervuiling en biofilm in het systeem. Het alleen doorspuiten van leidingen bleek geen betrouwbare oplossing. Op sommige meetpunten werden zelfs tijdelijk hogere microbiologische waarden gemeten, waarschijnlijk doordat de biofilm loskwam. Ook op wateropname, melkproductie en celgetal had doorspuiten geen zichtbaar effect. Alleen doorspuiten is dus onvoldoende om de waterkwaliteit structureel te verbeteren.

Weet jij hoeveel je vee drinkt per dag? 

Tijdens de onderzoeken is een watermeter geplaatst om inzicht te krijgen in het drinkgedrag van de dieren. Een verminderde wateropname is een snelle indicatie van een verslechterde waterkwaliteit, maar dit kan ook samenhangen met voeropname.

Tabel 1: Vochtbehoefte per dier per dag. (Bron: GD Dier). 

Check waterkwaliteit

Een goede waterhygiëne is essentieel voor wateropname, gezondheid en prestaties. Een visuele controle geeft een eerste indruk, maar veel afwijkingen zijn niet zichtbaar. Laat daarom regelmatig een wateranalyse uitvoeren. Hoe uitgebreid die moet zijn, hangt af van je situatie en vraag.

Heb je vragen of twijfels je over de waterkwaliteit? 

Bespreek het met je specialist. Samen kijken we welke stappen nodig zijn om jouw watervoorziening te verbeteren.