Ruwvoerteelt
Bodem en bemesten
15 oktober 2026

Heermoes en lidrus in grasland: hoe herken je en bestrijd je deze giftige planten?

Wanneer koeien heermoes of lidrus binnenkrijgen, kunnen klachten ontstaan zoals diarree, gewichtsverlies en een lagere melkgift. Maar hoe herken je deze planten en wat kun je doen om heermoes en lidrus te bestrijden?

Steeds vaker zien we heermoes en lidrus groeien langs de randen van weilanden. Heermoes en lidrus, ook wel paardenstaart of kattenstaart genoemd, zijn giftig en kan al bij lage concentraties gezondheidsproblemen veroorzaken. Daarnaast kunnen de plant relatief veel zware metalen opnemen. Lidrus is nog giftiger dan heermoes. Bij lagere concentraties kan dit voor grote problemen zorgen.

Wanneer koeien heermoes of lidrus binnenkrijgen, kunnen klachten ontstaan zoals diarree, gewichtsverlies en een lagere melkgift. Het is dus erg belangrijk om heermoes en lidrus tijdig te herkennen en aan te pakken. Maar hoe herken je heermoes en lidrus en wat kun je doen om heermoes te bestrijden? In dit artikel leggen we het uit!

Heermoes herkennen

Heermoes is makkelijk te herkennen aan de naaldachtige, holle stengels die opgebouwd zijn uit zichtbare knopen en ringvormige vertakte zijtakken. Heermoes doet het goed op zure, arme grond en daarnaast ook op natte en/of verdichte grond. Strengere bemestingsnormen en slechte afwatering geven heermoes extra kans om te vestigen.

Lidrus herkennen

Lidrus wordt gemakkelijk verward met heermoes. De plant wordt ongeveer 20 tot 60 centimeter hoog en heeft doorgaans vijf tot negen duidelijke ribben op de stengels. Kenmerkend zijn de zwarte puntjes bij de vertakkingen. Lidrus komt vooral voor op vochtige, laaggelegen graslanden. Een goede ontwatering, bodemstructuur en grasmat helpt om de plant minder ruimte geven. 

Heermoes

Heermoes

Lidrus

Lidrus

Hoe bestrijd je heermoes en lidrus in grasland?

Hoewel heermoes en lidrus lastig zijn te bestrijden, zijn er een aantal preventieve maatregelen uit te voeren. 

1. Zorg voor een goede bodemstructuur

Om heermoes en lidrus te voorkomen is het belangrijk de bodem goed te bewerken. Zorg voor een goede bodemstructuur en ontwatering. Drainage en een goed losgetrokken bodem kunnen helpen de bodemstructuur beter op orde te krijgen. 

2. Zorg voor een juiste pH-graad

Heermoes en lidrus houden van fosfaatarmen gronden. Kalk kan helpen de zuurgraad te verhogen, zodat de planten zich minder snel vestigen. Gebruik een grondmonster om te bepalen of bekalking nodig is. Extra kalk strooien zonder dat de bodem daar aanleiding toe geeft, heeft geen meerwaarde. Op zandgrond streven we naar een pH van 5,5 en op kleigrond naar 6,5.

3. Put heermoes en lidrus uit door regelmatig te maaien 

De planten zijn mechanisch moeilijk te verwijderen, doordat een groot deel van de plant onder de grond zit. Veel maaien kan helpen om de plant uit te putten. Maai de plant frequent (bijvoorbeeld 5-6x per jaar) om de aanwas te beperken. Ververs bij elke maaibeurt de mespositie zodat de jonge planten goed worden geraakt. 

4. Overleg met je gewasbeschermingsadviseur voor chemische bestrijding 

De mogelijkheden voor chemische bestrijding zijn zeer beperkt. Vraag je gewasbeschermingsadviseur naar de mogelijkheden. 

Wat doe je als heermoes of lidrus in de graskuil zit? 

Zit er heermoes of lidrus in de graskuil, dan adviseren we om de besmeten delen niet te voeren. Zie je de plant duidelijk terug in een bepaalde laag van de graskuil? Laat dat deel dan liggen. Bij gehakseld gras is de plant veel moeilijker terug te vinden. Overleg in dat geval met je voeradviseur over de samenstelling van het rantsoen en hoe je het aandeel kunt beperken. Voer je balen? Dan is het belangrijk om per baal te beoordelen of en hoeveel heermoes erin zit. Ingekuild blijft heermoes net zo giftig als hij op het land. Daarom blijft het belangrijk om besmet ruwvoer zoveel mogelijk uit het rantsoen te houden. 

Onze specialisten ruwvoerteelt

Onze specialisten komen graag een kijkje bij je nemen. Tijdens bedrijfsbegeleiding en perceelbezoek nemen onze specialisten de resultaten met je door en wordt er gekeken naar mogelijke verbeteringen die bij jou tot een praktische goede teelt leiden.

Willine van Deuveren-Brouwer
Voorlichter akkerbouw/productmanager ruwvoerteelt
Foto Willine  van Deuveren-Brouwer
Foto Willine  van Deuveren-Brouwer
Contact met
Willine van Deuveren-Brouwer
Voorlichter akkerbouw/productmanager ruwvoerteelt
Edwin den Boesterd
Voorlichter akkerbouw/innovatiemanager ruwvoerteelt
Foto Edwin den Boesterd
Foto Edwin den Boesterd
Contact met
Edwin den Boesterd
Voorlichter akkerbouw/innovatiemanager ruwvoerteelt
Coen van Sterkenburg
Specialist rundvee & ruwvoerteelt
Foto Coen van Sterkenburg
Foto Coen van Sterkenburg
Contact met
Coen van Sterkenburg
Specialist rundvee & ruwvoerteelt
Rob Horstink
Specialist rundvee & ruwvoerteelt
Foto Rob Horstink
Foto Rob Horstink
Contact met
Rob Horstink
Specialist rundvee & ruwvoerteelt
Onze specialisten
Edwin