Experimenteren met slimmigheden en innovaties

Ab van Beek uit Kootwijkerbroek houdt 880 varkens (borgen/gelten), waarvan 75 in zijn eigen zicht- en proefstal. Daar draait alles om uitproberen en verbeteren. Zo zorgt hij voor een gezonde leefomgeving voor zijn dieren én uitstekende technische resultaten.

Ab werkt inmiddels ruim veertig jaar bij AR als operator in Barneveld. Een fulltimebaan, maar met een vast ritme waarin ook zijn eigen varkensbedrijf moeiteloos past. “Tijdens mijn vroege dienst begin ik om half zes, om kwart voor twee ben ik weer thuis. Dan eet ik wat, doe even een dutje en ga naar buiten. Daar is altijd wel iets te doen, en daarna ga ik naar de varkens.” Hij werkt alleen, maar dankzij doordachte systemen kost het hem gemiddeld maar anderhalf uur per dag. “Als de biggen gezond zijn, hoef ik alleen maar te voeren. De voerkar erin, en ze kunnen weer vooruit.” Eens in de vier maanden komt er een nieuwe ronde biggen binnen. “Dan is er wel wat meer werk, maar dat is makkelijk te plannen.”

Slim bouwen en blijven uitproberen

Het vernieuwen begon ooit met de vraag: kan ik een stal niet goedkoper bouwen? Dat leidde tot een periode vol schetsen, maquettes en prototypes. Ab liet houten mallen maken en ontwikkelde zijn eigen vloerelementen, maar dat ging niet zonder slag of stoot. “De eerste elementen hadden de afvoer aan de voorkant. Dat werkte totaal niet: de mest liep niet weg en de riolering slibde dicht.” Hij paste het ontwerp aan, legde er zelf een nieuwe riolering onderdoor en experimenteerde met verschillende roosters. Uiteindelijk bleken kunststof roosters de juiste combinatie van draagkracht en voldoende doorstroom te bieden.

Een zelf ontwikkeld mestbaksysteem

De grootste innovatie die Ab zelf ontwikkelde, is het mestbaksysteem. Door een optimale verhouding tussen vloer- en mestoppervlak blijven de hokken vanzelf schoon. De combinatie van hellende vloeren, goede ventilatie, de juiste positie van drink- en voerbakken en voldoende verrijking zorgt ervoor dat de varkens vrijwel altijd op de roosters ontlasten. Eens in de vier tot zes weken opent hij de schuif; de mest loopt dan rechtstreeks de put in.

Hokverrijking die werkt

Ook test Ab verschillende vormen van hokverrijking. Van kettingen tot strokokers: alles wat het gedrag van de dieren positief beïnvloedt, wil hij proberen. De Happy Feeder past daar naadloos bij. “Ik vul de bak met een zak Agrumix Wroetstimulans en dan kunnen ze twee tot drie dagen vooruit.” De interactie tussen de dieren vindt hij interessant om te zien: “Als er één begint te trekken, hoor je aan de andere kant meteen reactie. Ze blijven ermee bezig en stimuleren elkaar.” 

Slimme techniek

In zijn proefstal hangen slimme meters die CO2, ammoniak, luchtvochtigheid en temperatuur monitoren, zowel binnen als buiten. Die gegevens worden gebruikt om het klimaat continu te monitoren en te verbeteren. En dat werkt, het ammoniakgehalte in zijn stal is met rond de 6 ppm uitzonderlijk laag. “Als het klimaat goed is, blijven de dieren rustiger en groeien ze beter.” Ook het drinkwatersysteem is automatisch en slim geregeld. Eén keer per week worden de leidingen met hoge druk doorgespoeld, aangestuurd door een kloksysteem. “Dan is het water altijd fris, zonder dat ik ernaar om hoef te kijken.”

Mooie technische resultaten

De combinatie van goede huisvesting, slim klimaatmanagement en hokverrijking betaalt zich uit. Het laatste koppel groeide gemiddeld 960 gram per dag bij een voederconversie van 2,31. “Als de ammoniakemissie laag blijft, voelen de varkens zich prettig. Dat zie je terug in rust, groei en voerverbruik. Een tevreden varken is een tevreden boer.” Kleine details kunnen een groot verschil maken. “Het is een optelsom. Je moet blijven kijken, blijven proberen en niet bang zijn om iets aan te passen.” 

Nieuwsgierigheid blijft

Binnenkort wil Ab de Agrumix Wroetstimulans ook in de andere afdelingen inzetten. Zijn huidige vloersysteem, mestbak en putontwerp zijn volgens hem ‘uitontwikkeld’, maar zijn nieuwsgierigheid blijft. Lachend zegt hij: “Wie weet hebben we over een paar jaar wel muziek in de stal. De ontwikkelingen staan nooit stil.”

Een tevreden varken is een tevreden boer.
Ab van Beek